Proboszczowie

Iwoniccy proboszczowie i wikariusze

Łacińskie określenie parochus (proboszcz) pochodzi z języka greckiego i dosłownie oznacza dostawcę lub gospodarza. Sam polski termin proboszcz pochodzi bądź od słowa łacińskiego praepositus (przełożony, rządca), bądź raczej od słowa niemieckiego Probost, w którym końcówkę „st” zamieniono na „szcz”. Warto zwrócić uwagę, że w czasach, kiedy powstawała iwonicka parafia (połowa XV wieku) w języku polskim na oznaczenie późniejszego proboszcza używano określenie pleban, czyli ten, który przewodzi ludowi (od łac. plebs – lud). Obowiązujące prawo kościelne tak definiuje urząd proboszcza w Kościele: ”Proboszcz jest własnym pasterzem powierzonej sobie parafii, wypełniającym pasterską troskę o zleconą mu wspólnotę pod władzą biskupa diecezjalnego.”(KPK, kan.519)

Zakłada się, że parafia iwonicka powstała w 1464 r. Pierwsi jej proboszczowie są nieznani, ze względu na brak źródłowych dokumentów. Te, które pozostały, pozwoliły ks. proboszczowi Erazmowi Skórnickiemu zestawić serię swoich poprzedników, w opracowaniu „Rys historii kościoła i parafii Iwonicz”, Iwonicz 1964. Oto ona:

  1. Ks. Szymon Wiśniewski, wzmiankowany w 1599 i 1616 r.
  2. Ks. Andrzej z Tarnowa do 1619 r.
  3. Ks. Walenty Trzeciakowicz 1619-1646 r.
  4. Ks. Wojciech Żywiński 1646-1677 r.
  5. Ks. Stanisław Błoński wzmiankowany w 1677 i 1691 r.
  6. Ks. Karol Prokopowicz  wzmiankowany 1696 r.
  7. Ks. Adam Stadnicki występuje do 1722 r.
  8. Ks. Ignacy Śnieżewski 1722-1725 r.
  9. Ks. Jan Ruszlewicz od 1725 r.
  10. Ks. Stanisław Błoński wzmiankowany w 1745 r.
  11. Ks. Jan Gierlaszyński  do 1755 r.
  12. Ks. Kazimierz Foremniki 1757-1799 r.
  13. Ks. Feliks Dekański  1800-1831 r.
  14. Ks. Karol Werner 1831-1841 r.
  15. Ks. Maksymilian Stanisławski 1841-1845 r.
  16. Ks. Feliks Lorens 1845-1847 r.
  17. Ks. Karol Poprawski 1848-1878 r.
  18. Ks. Antoni Podgórski 1878-1912 r.
  19. Ks. Józef Rafa 1913-1942 r.
  20. Ks. Erazm Skórnicki 1942 -1971 r. (od tego miejsca następuje uzupełnienie)
  21. Ks. Jan Ramocki 1971-1974 r.
  22. Ks. Kazimierz Piotrowski 1974-2010 r.
  23. Ks. Kazimierz Giera od 2010 r.

Wikariusz parafialny jest kapłanem świadczącym pomoc w duszpasterstwie proboszczowi, który zdaniem biskupa nie może sam podołać temu obowiązkowi. Nazwa pochodzi od łac. słowa vicarius – zastępca. W naszym potocznym języku właściwe jest wyrażenie wikariusz, a nie wikary. W życiu parafialnym, często wikariusza zamiennie nazywa się katechetą, ze względu na to, że oprócz obowiązków zastępcy proboszcza, podejmuje on pracę katechetyczną – nauczanie religii.

Według dostępnych źródeł, ks. Skórnicki wykazał w swoim opracowaniu, że pierwszy wikariusz w iwonickiej parafii pojawił się w 1686 r. Następni, w sposób już prawie regularny, pojawiali się od 1779 r.

Ks. Zbigniew Głowacki